Thiên đường xã…nghĩa Việt cộng: Niềm ‘lạc quan’ của người đạp xe thồ

Một người đạp xe thồ nghỉ trưa đợi khách. (Hình: Phi Khanh/Người Việt)

QUẢNG NAM – Câu chuyện bắt đầu từ lời than của một ông đạp xe thồ khi xăng lên giá, mọi thứ đều làm ông chóng mặt, và chóng mặt nhất là cái buổi trưa ông ráng sức đạp xe chở mẹ tôi từ chợ về đến ngõ thì xâm xoàng, ngã lăn ra.

Hô hấp cho ông tỉnh dậy, câu đầu tiên ông nói là cho ông xin một ly nước đường và ổ bánh mì, đã hai ngày nay ông ăn nhịn, sáng nay ông nhịn nữa nên tụt huyết áp…

Và câu chuyện cũng bắt đầu từ sự tưởng tượng của vợ tôi về cuộc đối thoại của ông xe thồ với một ông khách: một buổi sớm như mọi buổi sớm, ông khách vi hành vào xóm lao động nghèo, không phải bằng phương tiện xe bus mà bằng xe thồ, sau một hồi tâm sự tỉ tê giữa khách và người đạp thồ, ông xe thồ mới than thở: “Không biết họ hàng ông bộ trưởng giao thông có ai từng đạp xe thồ không nhỉ, mà cái sách lược của ổng chẳng có lợi nào cho người xe thồ như chúng tôi, xăng lên giá, mọi thứ đều lên giá theo, lại thu phí xe hơi, xe gắn máy… mà xe đạp thồ thì cứ đói meo.”

Ông khách ngồi sau lưng cười khì khì bảo: “Nếu ông muốn có quyền lợi như những người kia thì mỗi năm đóng 300 ngàn, dễ ợt mà.” Ông xe thồ ngạc nhiên: “Nghĩa là sao?” Ông khách lại cười hì hì: “Thì xe máy đóng 500, xe đạp thồ đóng 300 là vừa! Có như vậy mới có cớ để tăng giá được chứ!” Ông xe thồ lắc đầu thở dài nói với ông khách: “Ông nói với cái luận điệu này rồi cũng giống ông bộ trưởng giao thông thôi.” Ông xe thồ nói đủ thứ, không hay biết “vị khách” ngồi sau lưng mình là người ông đang nhắc tới…

Cả hai câu chuyện trên đều phát biểu lên một hiện tượng duy nhất mà những người lao động nghèo ở Việt Nam đang phải nếm trải, cay đắng nhận lấy nó: giá xăng tăng, phí xe gắn máy đang đe dọa, người nghèo mất điểm tựa xã hội, mất sự cân bằng tâm lý để làm ăn sinh sống.

Trở lại vấn đề giá xăng tăng 21,000 đồng/lít kể từ ngày 7 tháng 3 năm 2012 kéo theo hàng loạt mắc xích xáo trộn trong kinh tế từ trực tiếp cho đến gián tiếp, từ người giàu cho đến người nghèo, từ anh taxi suốt ngày ôm vô-lăng mà kiếm lãi cho đến ông thầy chùa suốt ngày tụng kinh gõ mõ, chẳng bao giờ làm gì để kiếm lãi từ xăng.

Ðơn cử một ví dụ: Trước đây mỗi khi mời thầy đến nhà cúng, tụng kinh cầu siêu, cầu an… Ông chú của tôi chỉ cần cúng dường 500 ngàn đồng là đã thấy thanh thản và hợp lý rồi nhưng trong đợt giỗ ông nội tôi vừa rồi, chỉ sau ngày xăng tăng giá đúng một tuần, ông chú tôi phải cúng dường 1 triệu đồng và giải thích với thím tôi rằng do giá xăng tăng, phương tiện đi lại khó khăn, quý thầy thuê xe taxi tới nhà phải trả mức chi phí cao hơn, vả lại giá xăng tăng thì kéo theo hàng loạt vật giá khác cũng tăng, mua một miếng đậu hũ cũng tăng 1.3 giá, mua giấy viết sớ cũng bị tăng giá, mua một chai nước uống để mượt giọng mà tụng kinh cũng phải tăng giá…

Về chuyện những ông xe thồ, nghiệt nỗi, dù là đạp xe không tốn xăng nhưng ông xe thồ nào cũng phải ăn, phải uống, phải nạp năng lượng (cũng giống như chiếc xe máy nạp xăng vậy) vào bụng thì mới có cái để mà tiếp tục cong lưng đạp, gồng mình chịu nắng chịu gió kiếm vài đồng mua gạo. Chính cái chỗ kiếm vài đồng mua gạo ấy mà mối tương tác xã hội của ông xe thồ lại phụ thuộc hoàn toàn vào việc xăng lên giá, mua một bó cải, con cá, một cái trứng, một xị rượu gạo, một ký gạo, một bó củi hoặc một bình gas… Tất cả mọi thứ ấy đều lên giá. Và một khi mọi thứ đều lên giá thì cơ hội tồn tại ổn định của người đạp xe thồ lại rơi vào điểm cực thấp.

Khi xăng tăng giá, những hãng taxi, xe bus, xe đường dài, tàu hỏa, máy bay… thậm chí xe ôm cũng đều tăng giá vé/cước từ 3% đến 5%, có chỗ còn tăng đến 10%, 20%. Riêng xe thồ, cyclo thì hoàn toàn không tăng giá. Không phải vì họ không muốn tăng giá, không phải vì nhu cầu của họ không bị trượt giá theo thị trường, mà vì cơ hội tăng giá của họ rất mong manh, có nguy cơ ảnh hưởng đến nghề nghiệp, ảnh hưởng đến cái cơ hội cuối cùng là bán mồ hôi kiếm cơm qua ngày. Bởi lẽ, dù gì đi nữa, đi xe thồ cũng chỉ là thói quen của người nghèo, người có thừa thời gian nhưng lại có ít tiền. Nếu tăng giá, hoặc là họ không đi nữa, hoặc là những bạn hàng quen thuộc vốn một xe thồ, hai xe thồ lại bị bóp nhỏ một phần chi tiêu của họ để dành cho việc đi xe.

Xét trên góc độ nào, những người bán sức lao động, bán mồ hôi kiếm ba bữa cơm vẫn bị thiệt thòi nhiều nhất sau khi xăng tăng giá, thị trường biến động, đồng tiền trượt giá. Ðâu là giải pháp cho những người nghèo bớt khổ? E rằng câu hỏi này là một “nan đề hãy đợi đấy…”!

Và câu chuyện ông xe thồ bị ngất xỉu do nhịn ăn dài ngày để dành dụm tiền cho con ăn học, mới nghe thấy lạ, nhưng với đà mọi thứ đều tăng giá theo xăng, với đà xã hội vẫn có nhiều người sẵn sàng bỏ ra vài ba trăm triệu để đóng phí giao thông cho vài ba con xe “đắp mền,” và xã hội vẫn có nhiều người dùng xe gắn máy làm phương tiện sinh nhai, vẫn còn nhiều người không mua nổi xe gắn máy, phải đạp xe thồ… Thì những ông xe thồ vẫn có quyền lạc quan, vì rồi đây, người ta sẽ trở lại thời kỳ của xe thồ đạp, cyclo đạp.

Nhưng sự lạc quan ấy có thành hiện thực hay không và bao giờ? Bởi lẽ hiện tại thì các ông xe thồ vẫn phải chật vật kiếm cái ăn mà đợi ngày “vàng son” ấy!

www.nguoi-viet.com/

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s